MAYKE NAS | Feiten | Werken | Teksten | Agenda | Tips | Contact
overzicht | stuk voor stuk | cd/dvd
To hell! (2005-2008)
Uitgebreide versie, voor altviool en ensemble		 << Stuk terug
Niets nieuws (2008)
Stuk verder >>
No reason to panic (2006-2008)

Schönberg Ensemble
foto: Philip Mechanicus		 Instrumentatie: vla solo, fl, ob, cl, b-cl, fag, cor, trp, trbn, pf, perc, 2 vl, vlc, cb

Duur: ± 11 minuten

Eerste uitvoering eerste versie: 20 april 2005 in de Vereeniging in Nijmegen door Susanne van Els en het Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw

Geschreven voor: Susanne van Els en het Schönberg Ensemble

Ter gelegenheid van: het 2000-jarig bestaan van de stad Nijmegen

In opdracht van: het Fonds voor de Scheppende Toonkunst

Recensie: "To hell!, dat teruggrijpt op het verhaal van Mariken van Nieumeghen en haar duivelse liaison, begint tintelend virtuoos met scherpe accenten. De inzet van de altviool (symbool voor Moenen, de duivel) wordt voorafgegaan door een sinister klankbeeld. Heel treffend. Ook de ratelende begeleiding van de soliste door een stroom van ijzingwekkend hoge pianotonen spitst de oren."
(Maarten-Jan Dongelmans in De Gelderlander, 21 april 2005)


Geluidsfragment (1'38" / 1.9 Mb)
Susanne van Els & het Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw
"Mayke Nas schreef To Hell! oorspronkelijk voor een jubileumconcert ter ere van het 2000-jarig bestaan van de stad Nijmegen, dat in april 2005 plaatsvond. Als inspiratiebron koos zij de middeleeuwse parabel Mariken van Nimwegen. Mayke Nas: ‘Mariken van Nimwegen zou je kunnen zien als een Faust-legende avant la lettre. Een meisje verkoopt op een zwak moment haar ziel aan de duivel in ruil voor de belofte dat deze haar de zeven vrije kunsten zal leren: retorica, musica, logica, grammatica, geometrie, aritmetica en alchemie.’
Met de keuze van dit onderwerp plaatst Mayke Nas zich in een lange reeks van literaire (Goethe en Thomas Mann) en muzikale (Gounod, Busoni, Wagner, Lizst, Schnittke, Stravinsky en Boehmer) voorgangers, maar zij distantieert zich met kracht van de christelijke connotatie die vaak aan de parabel kleeft: ‘Voor mij zijn Pinkeltje en Pluk van de Petteflet net als God en de duivel figuren uit een boek. Oftewel het product van de menselijke geest. En mensen hebben zowel goede als slechte, respectievelijk goddelijke en duivelse eigenschappen. Dat is waar dit verhaal in mijn ogen over gaat. Wij streven altijd naar meer, beter of gewoon naar anders. Maar voor het ene verlangen betaal je een hogere prijs dan voor het andere. Wanneer gaat je begeerte zo ver dat je er je ziel voor over hebt?’
In To Hell! wordt de duivel gepersonificeerd door de altviool. Deze introduceert zich als troostende zielsverwant bij de ontredderde Mariken (gepersonificeerd door het ensemble). Hij sleept haar mee naar de hel, waar een feestelijke slemppartij plaatsvindt."
(programmatoelichting: Jacqueline Oskamp)